Burun Estetiği

Estetik burun ameliyatı (rinoplasti) olarak bilinen burnu yeniden şekillendirme ameliyatları, estetik cerrahide en yaygın uygulanan operasyonlar arasındadır.

Estetik burun ameliyatı hangi amaçlarla uygulanabilir?
• Burun küçültme
• Burun büyütme
• Burun ucu ya da kemer şeklinin değiştirilmesi
• Geniş burun deliklerinin daraltılması
• Burun ile üst dudak arasındaki açıyı değiştirme
• Burunda doğumsal veya yaralanmaya bağlı şekil bozukluğunun düzeltilmesi
• Burunda doğumsal veya yaralanmaya bağlı nefes alma sorunlarının tedavi giderilmesi

Hangi burunlarda törpüleme ya da dolgu gibi ufak işlemlerle estetik işlemi uygulanabilir?
Estetik burun ameliyatlarına hangi işlemin uygulanacağını karar verirken burnun şekli incelenir. Burnun ucu, deliklerin genişliği, taban genişliği gibi ölçüleri çok iyi olup çok küçük bir kemeri varsa kemere yönelik bir törpüleme işlemi yeterli olabilir. Yine burunda ufak bir travmaya ya da önceden geçirilmiş bir ameliyata bağlı gelişen küçük çökmesi olan hastaya dolgu işlemi de yeterli olabiliyor. Ancak büyük, kıkırdaklarının şekli bozuk, tabanı geniş, burun ucu deforme olmuş, delikler arası asimetrinin olduğu ya da kemik daha önce darbe alarak travma geçirmiş bir burunda törpüleme ya da dolgu gibi ufak dokunuşlarla estetik müdahalede bulunmak tercih edilmez.

Burun estetiğinde “Dolgu” uygulaması nedir?

Dolgu ile estetik burun işlemi için öncelikle burnun dolgu ile düzeltilebilecek kadar bir bozukluğunun olması gerekir. Yani burnunda ufak bir travmaya ya da önceden geçirilmiş bir ameliyata bağlı gelişen küçük bir çökmesi olan hastaya dolgu işlemi de yeterli olabilir. Yine burnunda minik bir kemer olup, kök kısmında biraz çökmesi olan ya da burnunun ucu biraz sarkık olan ve ameliyatı tercih etmeyen bir hastaya dolgu işlemi uygulanabilir. Burun ucu sarkık olan hastanın burun ucuna dolgu yapılarak kalkık bir görüntü sağlanabilirken, ufak kemeri olan hastanın burun köküne yapılan bir dolgu ile kemer görüntüsü yumuşatılabilir.

Dolgu ile estetik burun işlemlerinde 2 malzeme kullanılabilir:
1. FDA onaylı Hyalüronik asit
2. Hastanın kendi vücudundan alınmış yağ dokusu
Her iki malzemede zaman içinde kaybolup yenileme işlemi gerekebilir. Yağ dolgusunun 3-6 ay sonra yenilenmesi gerekirken, Hyalüronik asit 1-1,5 sene içinde tekrarlanması yeterli olur.

Burun estetiğinde “Törpüleme” uygulaması nedir?

Burnun ucu, deliklerin genişliği, taban genişliği gibi ölçüleri çok iyi olup çok küçük bir kemeri varsa kemere yönelik bir törpüleme işlemi yeterli olabilir. İşlem burun içinde ufak kesi ameliyathane ortamında ile yapılır. Burun içindeki keşiden törpü ile girilerek kemer bölümü alınır. İşlem yaklaşık yarım saat sürer. Hastanın burnunda en renginde ufak bir bandaj olur; atel kullanılmaz. Bunun bir hafta kalması yeterli olur. İşlem, lokal anestezi ya da sedasyon altında yapılabilir. Hasta işlem sonrası 2-3 saat hastanede kalıp, aynı gün taburcu olabilir. Törpülenen bölgede oluşan ödemin iyileşmesi ise 10-15 gün sürebilir.

Lazerle burun estetiği yapılabilir mi?
Lazerle burunun içinde burun eti (konka) bölümlerine müdahalede bulunulabilir. Ancak lazerle burnun şekline müdahale edilemez.

Hangi vakalar estetik burun ameliyatı için uygundur?
Estetik burun ameliyatına karar vermeden önce, bu ameliyattan ne beklendiğinin belirlenmesi gerekir.   Bu konu üzerine tüm yönleriyle düşünülmesi ve cerrah ile tartışılması önemlidir. Bu ameliyatlar için en uygun hastalar, “mükemmellik” arayışında olmayan,  dış görünümlerinde daha iyiye doğru bir değişim bekleyen kişilerdir. Estetik burun ameliyatları dış görüntüde istenilen şekilde bir değişiklik sağlayarak, kişinin kendine olan güveninin artırabilir. Ancak bu değişim ile mutlaka hayal edilen yüz görünümüne kavuşmayı ve diğer insanların ameliyattan sonra farklı davranmalarını beklemek, kişiyi hayal kırıklığına uğratabilir.

Ameliyatın yapılacağı yaş dönemi de önemlidir. Ergenlik dönemindeki gençler, gelişimlerini tamamlayana kadar, birçok cerrah estetik burun operasyonunu ameliyatı ertelemeyi tercih eder. Bu dönem, kızlar için 14 -15 yaş civarında olurken, erkekler için biraz daha ileri yaşlardır.

Estetik burun ameliyatlarının herhangi bir riski var mıdır?
Her ameliyatta olduğu gibi estetik burun ameliyatlarında da bazı istenmeyen sonuçlardan söz edilebilir. Ancak bu ameliyatlar, deneyimli bir estetik cerrah tarafından yapıldığında komplikasyonlar çok nadir görülür ve genellikle önemsiz olurlar. Bunlardan bazıları:
• Enfeksiyon
• Burun kanaması
• Anesteziye karşı reaksiyon
• Ameliyattan sonra çatlamış küçük kılcal damarların, derinin yüzeyinde çok ince kırmızı noktalar şeklinde ortaya çıkması

Estetik burun ameliyatından sonra iz kalır mı?
Estetik burun ameliyatlarında ağırlıkla uygulanan açık teknikte,  burnun alt kısmındaki “kolumella” adı verilen orta kısma kesi yapılır. Ameliyat sonrası kalacak iz ise, bazı kriterlera bağlı olarak değişiklik gösterir:
• Derinin kalınlığı ( Kalın deride daha fazla iz kalırken, ince deride daha az iz kalır.)
• Cinsiyet (Erkeklerin daha kalın ve yağlı derisi olduğu için kadınlara oranla daha çok iz kalır.)
• Cerrahi beceri (Ameliyatı yapan doktorun yara kenarlarını düzgün dikmesi yara izini azaltır.)
• Dikiş yöntemi (Estetik dikiş yara izini azaltır.)
• Deri tipi (Sarı ve beyaz ırkta, siyah ırka oranla daha az iz kalır.)
• Yara iyileşme problemlerinin varlığı (Keloid gibi yara iyileşme zorluklarının varlığında, iz daha çok kalır. En sık kol, sırt omuz ve sternum üzerinde oluşan keloid durumunda, yara aşırı kabararak iyileşir. Keloid yüzde ve burunda nadir olarak görülür.

Ameliyat planlanırken nelere dikkat etmek gerekir?
Operasyonu gerçekleştirecek olan doktor ile hasta arasında iyi bir iletişim olması çok önemlidir. Doktor hastasıyla ilk görüşmede ne şekilde bir burun arzu edildiğini soracaktır. Sonrasında burun ve yüz yapısını inceleyerek hasta için mümkün olan ihtimalleri anlatacaktır. Bu ihtimalleri belirlerken, hastanın cildinin kalınlığı, kemik ve kıkırdak yapısı, yüzünün şekli, yaşı ve beklentileri hekimi yönlendirecektir. Ameliyatı planlanma aşamasında, hastanın hekimi detaylı olarak bilgilendirmesi büyük önem taşır. Uzun yıllar önce gerçekleşmiş olsa da, daha önce geçirilen herhangi bir burun ameliyatı ya da tedavisi, varsa alerji veya solunum güçlüğü sorunları, kullanılan ilaçlar ve sigara içilip içilmediği bilgisi mutlaka doktor ile paylaşılmalıdır. Ayrıca ameliyat ve sonuçları ile ilgili beklentiler ve sorular hasta tarafından hekime yöneltilmelidir.

Cerrah, anestezi ve ameliyat tekniğini, ameliyatın risklerini, maliyeti ve varsa diğer seçenekleri açıklayacaktır. Sadece estetik amaçlı olduğunda, çoğu sağlık sigortası poliçeleri, bu ameliyatı kapsamına almaz. Ancak ameliyat, bir solunum problemi veya yaralanma sonrası kalan belirgin bir şekil bozukluğunu düzeltmek amacı ile yapılıyorsa, sigorta kapsamına dahil edilebilir.

Ameliyat hazırlığı için neler yapmak gerekir?
Hekim hastaya çeşitli konularda detaylı bilgi verir. Hastanın bunları yerine getirmesi ameliyatın daha rahat geçmesini sağlayacaktır:
• Ameliyat öncesi beslenme bilgileri
• Sigara kullanımını bırakma
• Vitamin ve ilaç kullanımından kaçınma
• Yüz yıkama ve benzeri uygulamalar

Ameliyatta ne şekilde bir anestezi uygulanır?
Estetik burun ameliyatı, yapılacak ameliyatın büyüklüğüne, hasta ya da doktorun tercihine bağlı olarak lokal veya genel anestezi ile gerçekleştirilebilir. Ancak en yaygın uygulama ameliyatı genel anestezi altında yapmaktır. Lokal anestezide, hastaya genellikle hafif bir sedasyon uygulanır. Bu durumda burun ve çevresindeki alan uyuşuk olur. Hasta ameliyat boyunca uyanık kalır; ancak ameliyat sürecini rahat ve ağrısız bir şekilde geçirir.

Ameliyat süreci nasıl geçer?
Estetik burun ameliyatlarında genellikle açık teknik uygulanır. Ameliyat sırasında burun derisi, kemik ve kıkırdak, burun çatısından ayrılır. Burnun yeniden şekillendirilme süreci, burunda bir problem bulunup bulunmamasına göre değişir. Daha sonra deri, oluşturulan çatının üzerine adapte edilir.  Ameliyat tamamlanırken burun üzerine, yeni şekli korumaya yardımcı olacak alçı atel uygulanır. Burun içindeki iki hava yolunu birbirinden ayıran bölme olan septumu sabitleştirmek için, burnun içine bazen tampon ya da yumuşak plastik aletler yerleştirilir. Genellikle, tüm ameliyat 1-2 saat arası bir sürede tamamlanır.

Ameliyattan sonraki süreç ne şekilde geçer?
Hastanın gözlerinin etrafında oluşan hafif morarma ve şişlik, soğuk kompres uygulaması ile azalır; böylece hasta kendini daha iyi hisseder. Oluşabilecek şişlik ve morlukların çoğu bir hafta içinde kaybolur. Hasta ya da cerrah dışında hiçbir kişinin fark edemeyeceği hafif şişlikler ise birkaç ay içinde geçecektir. Ameliyattan sonraki ilk birkaç gün, genellikle burun deliklerinden çok hafif bir kan sızıntısı olur. Ameliyattan bir hafta sonra burundaki tüm pansuman ve atel alınır. Burundaki hafif tıkanıklık hissi ise birkaç hafta devam edebilir.

Ameliyattan sonra normal hayata dönüş ne zaman olur?
Estetik burun ameliyatı olan hastaların çoğu 2 gün içinde ayağa kalkıp dolaşabilir; ameliyattan bir hafta sonra okula ya da çok yorucu olmayan işlerine dönebilirler. Ancak günlük yaşam temposuna tam anlamıyla dönüş birkaç haftayı bulacaktır. Bununla birlikte, hastanın yüksek efor gerektiren koşma, yüzme, jimnastik gibi etkinliklerden ve cinsel ilişki gibi kan basıncını yükseltecek aktivitelerden 2 ila 3 hafta kaçınması; 8 hafta süreyle de burnunu çarpma ve darbelerden koruması gerekir.

Hastanın yeni görünümüne alışma süreci nasıl geçer?
Hastaların çoğu estetik ameliyattan sonra, bir süre kendini iyi hissetmez. Bu ruh hali, oldukça normal ve anlaşılabilir bir durumdur. Hasta bu safhanın geçeceğinden emin olmalıdır. Hastanın yeni burnu her geçen gün daha güzel görünmeye başlayacak ve böylece morali gittikçe düzelecektir. Bir veya iki hafta sonra burun yeni ameliyat olmuş gibi görünmeyecektir. Ancak iyileşme döneminin yavaş ve dereceli olarak ilerleyen bir süreç olduğu unutulmamalıdır. Hasta, ilk başta aile ya da arkadaşlarınızdan beklemediği bazı negatif reaksiyonlar görebilir. Bazı durumlarda da çevreden hastaya burnunda bir değişiklik görmediklerini dair tepki gelebilir. Böyle bir durumda hastanın öncelikle bu ameliyatı olmaya ne sebeple karar verdiğini hatırlaması önerilir. Hasta eğer bu hedefe ulaştıysa,  ameliyat da başarıya ulaşmış demektir.

Ameliyatı sonrasında ne şekilde bir bakım uygulanmalıdır?
Estetik burun ameliyatından sonra iyileşme süreci zaman ve sabır gerektirir. Ameliyat sonrası bakıma hastanın aktif olarak katılması, ameliyat kadar önem taşır. Ameliyat sonrası bakım ile ilgili aşağıdaki maddeleri, hastanın dikkatle uygulaması gerekir. Anlaşılmayan konularda, hasta hekimine danışmaktan kaçınmamalıdır:
• Ameliyat sonrasında burun içindeki tamponlar sebebiyle burundan nefes alınamayabilir. Bu dönemde hasta ağzından nefes almalıdır. Tamponların burunda kalma süresini doktor belirleyecektir.
• Hastanın yeterli sıvı alması önemlidir. Yudum yudum içilecek su, meyve suyu ve hafif içecekler, ağızdan nefes almanın sebep olduğu ağız kuruluğunu hafifletmeye yardımcı olur. Yemek için yumuşak ve kolay çiğnenen gıdalar tercih edilmelidir.
• Dudaklarda oluşacak kuruluğu hafifletmek için dudak nemlendirici jel ya da kremler kullanılabilir.
• Hasta sadece kendi doktoru tarafından verilen ilaçları kullanmalıdır. Aspirin veya aspirin içeren ilaçların yanı sıra kan sulandırıcı ilaçlar kullanılmamalıdır.
• Burunda pansumanların durduğu dönemde hastanın başı, uyurken veya dinlenirken, en az iki yastıkla desteklenerek yüksekte tutulmalıdır. Gün içinde de hastanın başı mümkün olduğunca dik tutulmalıdır. Böylece normal kan dolaşımı korunur ve ameliyat sonrası oluşabilecek şişliğin azalması sağlanır.
• Ameliyat sonrası birkaç gün burundan kan sızıntısı olması beklenen bir durumdur. Bu kan pembe ya da açık kırmızı renkte olur. Ancak sürekli kırmızı kan geliyorsa mutlaka hekime başvurmak gerekir.
• Ameliyattan sonra hastanın burnunun üzerinde plaster ve atel olur. Bunlar, hem burna şekil verir, hem de burnu korur. Hastanın bunlara dokunmaması ve bozmaması gerekir. Tüm pansumanlar bir hafta içinde alınacaktır.
• Ameliyat sonrası erken dönemde hasta burun deliklerini ovalamamalı, bununu silmeye teşebbüs etmemeli ve burnunu çarpmamaya özen göstermelidir. Bu dönemde önden düğmeli kıyafetler giymek, T-shirt ve balıkçı yaka giyeceklerden uzak durmak, durumu kolaylaştırır.
• Ameliyattan sonra 2 hafta süreyle hasta ıkınma, eğilme ve özellikle küçük çocuk gibi ağırlıkları kaldırma ve benzeri efor gerektiren hareketlerden kaçınmalıdır.
• Burnun dışındaki pansumanlar çıkarıldığında çevre dokularda bir miktar şişme ve renk değişikliği fark edilir. Burun şiş ve ucu yukarı dönmüş görünebilir. Bu durum, zamanla düzelecektir.
• Burnun ucunda ve bazen de üst dudakta uyuşukluk hissedebilir. Bu durum da birkaç hafta içinde kaybolacaktır.
• Tamponlar alındıktan sonra da hastanın burnu tıkalı olacaktır. Bu, dokuların ameliyata olan normal bir tepkisidir. Bir hafta süre ile hiçbir şekilde sümkürme işlemi yapılmalıdır. Aksırmak ya da sümkürmek zorunda kalındığında ise hasta bunu her iki burun deliğini açık kalacak şekilde nazikçe yapmalıdır. Burun spreyleri ya da damlaları kullanılmamalıdır. Hapşırmak zorunda kalındığında ağız açık hapşırılmalıdır.
• Ameliyattan 12 ila 36 saat sonra hastanın kendini iyi hissetmemesi normal bir durumdur. Burnun, ameliyattan sonraki ilk görünümü hastayı şaşırtabilir. Bu noktada hasta sabırlı ve gerçekçi olmalıdır. Burnun cerrahi bir girişime maruz kaldığı, zamanla düzelip çok daha iyi olacağı ve tam anlamıyla iyileşmesinin 6-12 aylık bir süre gerektireceği unutulmamalıdır.
• Pansumanlar alındıktan sonra hasta çok efor gerektiren bir işi yoksa normal iş hayatına dönebilir. Bu süreçte hafif morluklar makyaj ile gizlenebilir.
• Hastanın ameliyat sonrası tüm doktor kontrollerine gelmesi, burnunun iyileşme ve gelişimini takip etmek için önemlidir. Doktor hastanın burun görünümündeki gelişimi değerlendirmek için bu kontrollerde fotoğraflar çeker. Ameliyat sonrası randevular, genellikle ameliyattan 1 hafta, 1 ay, 3 ay ve 6 ay sonrasında olur.
• Ameliyat sonrasında hasta zorunlu olmadıkça iki ay gözlük kullanmamalıdır. Gözlükler sadece atel yerindeyken takılabilir. Bu dönemden sonra gözlük bir parça bantla hastanın alnına asılmalıdır. Bunun ne şekilde yapılacağı size hekiminiz tarafından gösterilecektir.

Hangi durumlarda sekonder rinoplasti gerekir?

Gerçekleşen ilk burun estetiği, deneyimli bir elde yapılmış olsa bile, bazen ikinci bir işleme ihtiyaç duyulabilir. Bu ameliyatlarda temel amaç hem burunun fonksiyonel yapısını yani nefes alma fonksiyonu düzletmek, hem de  estetik deformasyonu düzeltmektir. Bu iki işlem bir arada yapılırsa estetik ameliyat başarılı olur. İlk estetik burun ameliyatından sonra en sık görülen deformasyonlardan:

  • Burun sırtında kemik ya da kıkırdak yapı düzensizlikleri
  • Kıkırdaklarda milimetrik düzeyde çökmeler
  • Burun deliklerinde eşitsizlikler
  • Kemiğin fazla alınmasıyla gelişen çökmeler
  • Kemik açılarında oynamalar

Bu sorunların bazıları gözle görülmeyen, ancak dokunulduğunda hissedildiği gibi, büyük müdahaleler gerektiren düzeyde de olabilir.  İlk burun ameliyatından sonra gelişen bu deformasyonlar çeşitli yöntemlerle düzeltilebilir. Bu yöntemler, ikinci bir ameliyat olabildiği gibi ufak işlemler şeklinde de olabilir.

Sekonder rinoplastide hangi yöntemler uygulanır?

Burundaki deformasyonlar için bazen ameliyat gerektirmeyecek düzeyde uygulamalar yeterli olur. Ufak çökme ve düzensizlik gibi durumlarda ameliyat ortamına gerek kalmadan, poliklinik şartlarında “dolgu” uygulaması yapılabilir. Dolgu için hastanın vücudunun herhangi bir yerinden elde edilen yağ dokusu ya da Hyaluronik asit enjekte edir.

Daha büyük boyutta deformasyon olduğunda ise işlemler ameliyat ortamında yapılır:

  • Burun kemerinde ciddi çökme
  • “Dorsal line” denilen burunun belli çizgilerinin açılarında bozulma
  • Burun kanatlarının geniş kalması
  • Burun kanatları arasında asimetri
  • Burun tabanının geniş kalması
  • Burun çatısını oluşturan duvarların bir tarafının göçmesi
  • Burun ucunun kemik yapı ve kıkırdak yapı arasındaki düzenin bozulması
  • Burnun ”kolumella” bölgesinde sarkma olması
  • “Kolumella” bölgesinin içeri doğru çökmesi

Sekonder rinoplasti için ek doku gerekir mi?  

Hastaya daha önceki burun estetiğini biz yaptıysak, burunda ne kadar kıkırdak bıraktığımızı bilir, buna göre kalan kıkırdak doku ile burnu yeniden şekillendirebiliriz. Bunlara tamamlayıcı olarak ameliyathane ortamında da yağ enjeksiyonu yapılabilir. Ancak büyük boyutta bir revizyon yapılacaksa ya da hastanın kendi burun içindeki kıkırdak yapıları yetersiz ise vücudun başka bölgelerinden alınarak kıkırdak ihtiyacı karşılanır. Önceki estetik ameliyatında burun kanatları ya da delikleri çok küçültülmüş olan hastalarda, burun deliğini genişletmek için kulaktan derisiyle birlikte kıkırdak almak gerekir. Buna “kompozit greft” denir.

Burun için ek kıkırdak vücudun hangi bölgelerinden alınır?

En çok kıkırdak alınan bölgeler kulak kepçesi ve kaburgalardır. Bu işlem için tek kulak yeterli olabilirken, bazen iki kulaktan da alınması gerekir. Mesela daha önce “Septum deviasyonu” ameliyatı geçirmiş hastalarda burundaki fazla kıkırdaklar alınmış olabilir. Bu hastalarda kulak ya da kaburgadan ek kıkırdak almak gerekir. Bunun yanı sıra, bazı hastalarda ilk burun ameliyatında bile ek kıkırdağa ihtiyaç olabilir. Bu durumda da yine kulak ya da kaburgadan kıkırdak alınır.

Kıkırdaklar burnun hangi bölgesinde kullanılır?

Alınan kıkırdaklar daha sonra kullanılacak bölgeye göre şekillendirilir ve uygulanır. Örneğin,

  • Burnun sırt ya da uç bölgelerinde destek çatısını oluşturmak için,
  • Rahat nefes almayı sağlamak ve  burun çatısını açmak için,
  • Burunun kanat kısımlarındaki çökmeyi düzeltmek için kıkırdak kullanılır.

İlk estetik burun ameliyatı ile ikinci ameliyat arasında belli bir süre geçmesi gerekir mi?

İlk estetik ameliyattan sonra dolgu gibi ufak düzeltmeler gerekiyorsa 3-6 ay sonra yapılabilir. Ameliyat gerektiren ciddi deformasyonlarda ise deri ve mukoza denilen burnun yumuşak dokularının ilk ameliyattan sonra yumuşaması beklenir. Bu da genellikle  1 ila 1,5 yıl arasında bir süre alır. Bu zamana hasta takip edilerek karar verilir. Eğer yeterli süre beklenmezse, burunda daha kalıcı deformiteler oluşabilir.

Sekonder Rinoplasti öncesi hatalar hangi konularda uyarılır?

Buruna ikinci kez estetik cerrahi uygulamak burunun sağlığı açısından çok tercih edilen bir durum değildir. Her zaman için, hiç cerrahi işlem görmemiş bir burun daha başarılı sonuçlar verir.  Bu sebeple, ilk ameliyat sonrası dokuların iyileşmesi için belli süre beklendikten sonra planlanan ikinci estetik ameliyatı için hastalar belli konularda bilgilendirilir. İyileşme süreci, dokuların iyileşmesi, şişlik veya varsa morlukların geçmesi ilk ameliyata göre daha geç olur. Yine önceki ameliyatta oluşan deformasyonlara göre hastanın gerçekçi beklentiler içine girmesi için açıklamalar yapılır. Ameliyat sırasında kulak kepçesi ve/veya kıkırdaktan doku alınması gibi ihtiyaca yönelik ek uygulamaların yapılacağı bilgisi verilir. Ayrıca cerrahi sonrası dolgu gibi ek işlemlere ihtiyaç duyulabileceği de aktarılır.